Biyoteknoloji Ve İnsan
Zekeriya ÖZTÜRK kalkanderehaber@hotmail.com19 Kasım 2010 Cuma 21:19
İlk yazımızda biyoteknoloji nedir? Tarihsel gelişimi nasıl olmuştur? Kavramları üzerinde genel bilgilendirmeler vererek yazı köşemizin başlangıcını yapalım dedik. İleride farklı yorumlar ışığında yarar ve zararları konusunda tartışmalar yapmak ümidiyle… Biyoteknoloji Ve İnsan Biyoteknoloji insan,hayvan ve bitki hücrelerinin işlevlerini anlamak ve değiştirmek için kullanılan çeşitli işlemleri anlatmak için kullandığımız bir terimdir.Canlıların iyileştirilmesi ve modern teknolojinin doğa bilimlerine uygulanmasını kapsar. Biyoteknoloji terimi ilk kez 1919 yılında Ereky tarafından kullanılmıştır.1919'dan başlayarak 1939'a kadar devam eden bu döneme geleneksel biyoteknoloji dönemi denmiş ve biyoteknolojide herhangi bir değişim olmadan ekmek, peynir, yoğurt, alkol vb. maddelerin üretilmesinde kullanılmıştır.1940 ve 1973 yılları arasına biyoteknolojide ara dönem denmiş ve bu dönemde genomlarda köklü değişiklikler yapılmadan sınırlı yöntemlerle antibiyotik,protein,enzim vb. maddelerin üretimleri geliştirilmiştir.1973'ten başlayarak günümüzde de devam eden döneme modern biyoteknoloji dönemi denmiştir.Bu dönemin biyoteknolojisi bir organizmanın genomlarında bulunan tüm bilgileri ve şifreleri değiştirmeyi,çeşitli kimyasallar üretmeyi sağlamıştır. 1973'te Cohen ve Boyer'in ilişkisiz iki organizmadan DNA izole ederek birleştirmesi ile başlayarak 1986'da ateş böceğinden alınan ışık yayan genlerin bir tütün bitkisinin yapraklarının ışıldaması, 1997'de klonlanmış bir memeli hayvan olarak Dolly'nin, ardından insan geni taşıyan klonlanmış ikinci bir koyun olarak Polly'nin doğumu ve insan genomu projesiyle 2002 yılına kadar bütün insan genomunun yaklaşık 100.000 geninin ayrıntıları ve dizilişi ile saptanması çalışmaları biyoteknolojide gelinen aşamanın bir göstergesidir. Günümüzde biyoteknoloji de kanser, AIDS gibi bir çok hastalığın tedavisi ve önlenmesinde kullanılacak genetik ürünlerin elde edilmesi,büyüme geriliği gibi sorunlara çare olacak ya da bulaşıcı hastalıklara karşı koyacak proteinlerin üretimi, rekombinant ilaç ve aşıları sentezleyecek transgenik bitkilerin geliştirilmesi, hasar görmüş beyin hücrelerinin ve omuriliğin onarımı,organik atıkları metabolize edecek bakterilerin elde edilmesi gibi birçok gelişmeler olmuştur. Biyoteknolojik gelişmeler insanlara hep yarar getirmemiştir. Biyolojik silahlar elde edilmiştir.Beklide insanlığa yönelik kitlesel silahlar yapılarak çok kişinin ölümüne sebebiyet verilebilir ya da ülkeleri ekonomik yönden sarsacak politikalar güdülebilir. Bu açıdan bakılacak olursa kime ve neye hizmet ettiğinden yola çıkılarak değerlendirmeler yapılmalı ve bu alanda çalışma yapan bilim insanlarının kesinlikle bilim ahlakı almış olmaları gerekir. Önemli olan biyoteknolojik gelişmeleri amacına uygun olarak insanlığın yararına kullanmaktır. Zararlı yönlerini de savunma amaçlı kullanarak insanlığa yarar sağlayacak hale getirmektir. İnsan Genom Projesinin temel amacı, insan DNA’sında bulunan 3 milyar kadar baz çiftinin dizilimini ve bunların % 2-5 ‘ini oluşturan genlerin yerini bulmak. Bu aslında zor bir iş; çünkü insan genomunda kesin sayısı şimdilik bilinmiyor olsa da 40 bin ile 80 bin arasında gen olduğu sanılıyor. Dış görünüşümüzdeki onca farklılığa rağmen, aslında biz insanların kalıtsal yapısı büyük ölçüde birbirine benzer. İnsanların DNA yapılarının %99, 9’u ortaktır. İnsan Genom Projesi de bu ortak genleri bulmayı hedefliyor. Yaklaşık 15-20 yıldır bu projeyle uğraşılmasına rağmen henüz genom projesi tam olarak çözülebilmiş değildir. Ortaya çıkacak veri bankası, insanı insan yapan genlerin yanında bir insanı başkalarından ayıran genleri de gösteren eşsiz bir kaynak olacak. Transgenik :Biyoteknolojik yöntemlerle kendi türü haricinde bir türden gen aktarılarak belirli özellikleri değiştirilmiş bitki, hayvan ya da mikroorganizmalara verilen isimdir. Rekombinant : Farklı biyolojik kaynaklardan elde edilen DNA moleküllerinin birleşmesinden oluşan yapı
Bu köşe yazısı toplam 5811 defa okunmuşturKöşe Yazısı Yorumları Yorum EkleZekeriya hocam, yeni yazınızı sabırsızlıkla bekliyorum Karadereli - 2011-01-14 00:29:45kalkanderehaber sitesine yazar olmanız çok sevindim şasım olarak zekeriya hocam yazınz ve yenı yazılarınıza başarılar dilerm.ofli61 ofli61 - 2010-11-22 21:20:28